Diagnostyka, której podstawą jest doświadczenie.

Przygotowanie:

• Na badanie należy przyjść na czczo — ostatni lekki posiłek 5–6 godzin przed wizytą; można pić niegazowaną wodę.
• Dzień wcześniej warto unikać potraw wzdymających (kapusta, warzywa strączkowe, napoje gazowane); osobom z tendencją do wzdęć lekarz może zalecić dostępny bez recepty środek z symetykonem w przeddzień badania.
• Około godziny przed badaniem wypić 2–3 szklanki niegazowanej wody i nie oddawać moczu — wypełniony pęcherz umożliwia ocenę narządów miednicy.
• W dniu badania nie palić tytoniu i nie żuć gumy (połykane powietrze pogarsza obraz).
• Leki przyjmowane na stałe można zażyć normalnie, popijając wodą.

Przebieg: badanie wykonywane jest w pozycji leżącej na plecach; lekarz może poprosić o obrócenie się na bok, nabranie głębokiego wdechu i chwilowe wstrzymanie oddechu. Na skórę brzucha nakładany jest żel poprawiający przewodzenie ultradźwięków, po czym lekarz przesuwa głowicę, oceniając kolejno wątrobę, pęcherzyk żółciowy, trzustkę, śledzionę, nerki, pęcherz moczowy oraz duże naczynia. Całość trwa zwykle 15–20 minut.

Czego się spodziewać: badanie jest bezbolesne — odczuwalny jest jedynie chłód żelu i lekki ucisk głowicy. Po badaniu żel ściera się ręcznikiem papierowym i można od razu wrócić do normalnych zajęć oraz zjeść posiłek. Wynik z opisem przekazywany jest na miejscu.

Przygotowanie: badanie nie wymaga żadnego przygotowania — można je wykonać o dowolnej porze, po posiłku. Warto zabrać wyniki badań hormonalnych (np. TSH), jeśli były wykonywane, oraz opisy wcześniejszych USG tarczycy — pozwalają ocenić, czy zmiany powiększają się w czasie. Wskazane jest odsłonięcie szyi (biżuterię najlepiej zdjąć przed badaniem).

Przebieg: pacjent leży na plecach z lekko odchyloną do tyłu głową (pod barkami może znaleźć się niewielki wałek). Lekarz nakłada żel na przednią powierzchnię szyi i przesuwa głowicę, oceniając wielkość i strukturę obu płatów tarczycy, ewentualne guzki oraz okoliczne węzły chłonne. Badanie trwa około 10–15 minut.

Czego się spodziewać: jedynie delikatny ucisk na szyję — badanie nie utrudnia oddychania ani przełykania. Wynik od ręki, wraz z zaleceniem co do ewentualnej dalszej diagnostyki lub terminu kontroli.

Przygotowanie: badanie nie wymaga przygotowania. U kobiet miesiączkujących optymalny termin to pierwsza faza cyklu (ok. 1.–10. dzień), gdy piersi są najmniej tkliwe, a obraz najbardziej miarodajny — nie jest to jednak warunek konieczny. Warto zabrać wyniki poprzednich badań USG i mammografii, jeżeli były wykonywane.

Przebieg: badanie wykonywane jest w pozycji leżącej na plecach, z ręką uniesioną za głowę. Lekarz pokrywa pierś żelem i systematycznie przesuwa głowicę, oceniając całą tkankę gruczołową obu piersi oraz węzły chłonne pachowe. Badanie trwa zwykle 15–20 minut.

Czego się spodziewać: badanie jest bezbolesne i bezpieczne — nie wykorzystuje promieniowania, więc może być powtarzane bez ograniczeń, również u kobiet w ciąży i karmiących. Wynik z opisem od ręki. USG piersi jest badaniem uzupełniającym wobec mammografii — o właściwym schemacie profilaktyki dla wieku pacjentki lekarz informuje podczas wizyty.

Przygotowanie: kluczowe jest dobre wypełnienie pęcherza moczowego — pełni on rolę „okna akustycznego" umożliwiającego ocenę macicy i przydatków. Około godziny przed badaniem należy wypić 2–3 szklanki niegazowanej wody lub herbaty i nie oddawać moczu; przed samym badaniem powinno być odczuwalne wyraźne parcie. Bycie na czczo nie jest wymagane.

Przebieg: pacjentka leży na plecach z odsłoniętym podbrzuszem. Lekarz nakłada żel i przesuwa głowicę nad spojeniem łonowym, oceniając macicę, jajniki i przestrzeń zamaciczną. Badanie trwa około 10–15 minut.

Czego się spodziewać: jedyną niedogodnością bywa uczucie pełnego pęcherza i delikatny ucisk głowicy. Bezpośrednio po badaniu można skorzystać z toalety. Wynik z opisem przekazywany jest od ręki.

Przygotowanie: badanie nie wymaga żadnego przygotowania — można je wykonać o dowolnej porze. Zalecana jest podstawowa higiena okolicy badanej. Warto zabrać wyniki wcześniejszych badań, jeśli były wykonywane.

Przebieg: badanie wykonywane jest w pozycji leżącej. Lekarz nakłada żel i ocenia głowicą strukturę obu jąder oraz najądrzy, w razie potrzeby także przepływy naczyniowe. Badanie trwa około 10–15 minut.

Czego się spodziewać: badanie jest bezbolesne i krótkie; u większości pacjentów największą barierą jest skrępowanie — niepotrzebnie, bo dla lekarza to rutynowa diagnostyka. Badanie warto wykonać niezwłocznie przy bólu, urazie, obrzęku lub wyczuwalnym zgrubieniu, a profilaktycznie — przy regularnej samokontroli. Wynik od ręki.

Przygotowanie: wymagane jest wypełnienie pęcherza moczowego — około godziny przed badaniem należy wypić 2–3 szklanki niegazowanej wody i nie oddawać moczu.

Przebieg: badanie wykonywane jest przez powłoki brzuszne, w pozycji leżącej na plecach. Lekarz ocenia wielkość, zarys i strukturę gruczołu krokowego oraz pęcherz moczowy. Następnie pacjent proszony jest o oddanie moczu, po czym wykonywany jest pomiar zalegania moczu po mikcji — istotny parametr oceny drożności dróg moczowych. Całość trwa około 15 minut.

Czego się spodziewać: badanie jest bezbolesne i nieinwazyjne. Stanowi ważny element profilaktyki u mężczyzn po 50. roku życia (a przy obciążeniu rodzinnym — wcześniej), zwykle łącznie z badaniem PSA z krwi, o którym lekarz informuje podczas wizyty. Wynik z opisem od ręki.

• Opisy i dokumentację wcześniejszych badań obrazowych (USG, mammografia, tomografia) — porównanie zmian w czasie ma dużą wartość diagnostyczną.
• Aktualne wyniki badań laboratoryjnych, jeśli dotyczą badanego narządu.
• Listę leków przyjmowanych na stałe.
• Skierowanie nie jest wymagane — badania wykonywane są prywatnie.

Powyższe informacje mają charakter ogólny i nie zastępują indywidualnych zaleceń lekarskich — w przypadkach szczególnych (ciąża, cukrzyca, stan po zabiegach) sposób przygotowania warto potwierdzić telefonicznie.